Kıdemli analist üç soruyla KEMANKEŞ’i değerlendirdi: Bir zaman makinesi!

İHA ve SİHA’larıyla adından söz ettiren BAYKAR tarafından geliştirilen yeni seyir füzesi dünya basınında gündem olmuştu.

Bayraktar Kemankeş adlı füze, İstanbul Atatürk Havalimanı’nda düzenlenen TEKNOFEST’te görücüye çıkmıştı.

Füze, jet motorundan, stabilize kamera sistemine ve yapay zeka yazılımlarından sistem tasarımına tümüyle milli ve özgün şekilde tasarlandı ve üretildi.

1 •  BAYKAR KEMANKEŞ NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİ? 

Basit ancak önemli bir soruyla başlayalım. Türk savunma sanayisinin önemli oyuncularından Baykar’ın çözümleri arasında favori silah sisteminiz nedir? Türkiye’nin ilk turbofan motorlu, transonik insansız savaş uçağı olacak Kızılelma, düşük görünürlük sağlamak için uygun geometrik dizaynı ve dahili silah istasyonları gibi hususlarla dikkati çekiyor. Birçok savunma sanayisi takipçisinin favorisi olacağına ise şüphe yok.

Aynı soruyu Ukrayna’da birine yöneltseydiniz ya da Azerbaycan’da 2. Karabağ Savaşı’nı müteakip Bakü’nün caddelerinde sorsaydınız, muhtemelen Baykar’ın dünyadaki imza ürünü olan ve artık bir klasik marka değeri kazanan Bayraktar TB-2’nin adını duyardınız. Ayrıca, TCG Anadolu ve deniz harp sistemlerinin takipçilerinin favorisi ise Bayraktar TB-3 olur.

ADINI TÜRK İMPARATORLUK OKÇULUK GELENEĞİNDEN ALDI

Öte yandan bu satırların yazarı için bahsi geçen sorunun yanıtı Kemankeş’tir. Henüz muharip deneyimi olmasa da Kemankeş, birçok açıdan özel bir kapasite sunuyor.

Adını Türk imparatorluk okçuluk geleneğinden alan Kemankeş‘i özel kılan hususlar arasında en belirgini, uluslararası askeri bilimler literatüründeki ifadesiyle dizayn felsefesi (design philosophy) veçhesidir. Baykar, resmi olarak Kemankeş’i “mini akıllı seyir füzesi” kategorisinde tanıttı. Öte yandan, yakın gelecekte birçok uluslararası yayının Kemankeş’i gezici mühimmat (loitering munitions) olarak tanımlaması son derece muhtemel gözüküyor. Kemankeş’i modern harp sahasının unsuru yapan nitelik tam da söz konusu müphem karakterinden neşet ediyor.

Ukrayna-Rusya savaşı, hafif bir harp başlığıyla dahi düşmanın geri bölgesini hassas güdüm kabiliyetiyle vurabilen uzun menzilli sistemlerin ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu. Söz konusu yetenekler manzumesinde, giderek, seyir füzeleriyle kamikaze dron olarak da bilinen gezici mühimmatın, hibrit silah sistemlerinde birbirine karıştığı müşahede ediliyor. Kemankeş, mini seyir füzesi ve gezici mühimmat genetik kodlarını bir arada taşıyor.

2 •  KEMANKEŞ’İ ALIŞILDIK SİHA  MÜHİMMATI SEÇENEKLERİNDEN AYIRAN KABİLİYETİ NEDİR?

Kemankeş akıllı uzun menzilli bir mühimmat olmasının yanı sıra aynı zamanda keşif, gözetleme ve istihbarat sağlama gibi özellikleri olan bir silah sistemidir. Zira, en az harp başlığı kadar önemli bir kabiliyeti de sensör yetenekleridir.

Belirtilen özelliğiyle Kemankeş, Türk robotik harp kapasitesinin enformasyon üstünlüğü kapasitesini de yeni bir boyuta taşıyacak. Unutmayalım ki silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve insansız hava araçları (İHA) tarafından sağlanan istihbarat, keşif, gözetleme ve hedef tespit verileri, kara ateş-destek vasıtalarının (topçu unsurları ve çok namlulu roketatar sistemleri) performansında tedrici olarak artışa neden oldu. 2. Karabağ Savaşı, söz konusu trendin konvansiyonel harp çerçevesinde uygulanabileceğini gösteren en gerçekçi emareydi. Ukrayna-Rusya savaşı ile ilgili trend, olağan bir uygulama halini aldı. Günümüzde balistik füze taarruzundan topçu faaliyetine kadar sadece keşif, gözetleme, istihbarat, hedef tespit görevleri değil muharebe hasar kıymetlendirmesi aşamalarında da insansız sistemler ciddi bir rol oynuyor.

Elektro-optik kamerası sayesinde Kemankeş, örneğin Bayraktar TB-2’den iki mühimmat bırakıldığı hipotetik bir senaryoda, aynı harp sahası üzerinde farklı sahaları tarayabilen bir istihbarat manzumesi ortaya çıkaracak. Dahası, mühimmatı bıraktıktan sonra Bayraktar TB-2, hedefi unutarak, farklı istihbarat toplama sahalarına yönelme imkanı bulacak. Dolayısıyla bugüne kadarki Mini Akıllı Mühimmat-L (MAM-L) ve Mini Akıllı Mühimmat-C’ye (MAM-C) dayalı harekat tasarılarından çok daha esnek, hayal gücü sınırları çok daha geniş taktik seçeneklere hazır olmakta yarar var. Elbette, gelişmiş bir veri-bağı (datalink) kapasitesi, ağ-merkezli harekat için ilk şart olarak görünüyor.

Ayrıca, Kemankeş için 1 saat olarak açıklanan havada kalış süresi de söz konusu senaryonun geliştirilmesi için önem arz ediyor. Kemankeş’in ileriki modernizasyon projelerinde, havada kalış süresinin artması; istihbarat, keşif ve gözetleme kapasitesini de yükseltecektir. Yine, yoğun elektronik harp baskısına maruz harekat ortamlarına uygun bir silah sistemi inşa etme amacı, üzerinde durulması gereken bir diğer konu. Zira, modern harp ve harekat ortamının belirleyici sahalarından biri de elektromanyetik spektrum. Elektromanyetik spektrumda çatışmayı kaybetmek, çoğu zaman diğer boyutlara da olumsuz sonuçlar dizisi olarak teşmil ediliyor.

3 •  KEMANKEŞ TÜRK SAVUNMA SANAYİSİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Kemankeş, Türk savunma sanayisi için de kritik bir eşik anlamına geliyor. En yalın ifadeyle Baykar artık kategorik olarak sadece SİHA ve İHA değil aynı zamanda bir mühimmat üreticisi de oldu. Elbette, Türk savunma sanayisinin gelişmiş bir mühimmat eko-sistemi var. Roketsan ve TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (TÜBİTAK-SAGE) çözümleri, yıllardır harp sahalarında kendilerini ispat etti. Baykar’ın ürettiği SİHA’lar da söz konusu çözümlerle mücehhez. Öte yandan, Kemankeş’in gidebileceği savunma teknolojileri istikameti de Baykar’ın, bir mühimmat üreticisi olarak nasıl bir yol haritası belirlediğine dair ipuçları veriyor.

Söz konusu gezici mühimmatın (Mini-seyir füzesi), hedefe angaje olurken kullandığı teknoloji ise bizi savunma teknolojilerinin geleceğine götürüyor. Zira Kemankeş, makine öğrenimi ve gelişmiş konvolüsyonel yapay zeka algoritmalarıyla hedeflerini çalışıyor, öğreniyor ve kıymetlendirmesini yapıyor. Elbette ilk Kemankeş varyantları yapay zeka hedef tespit şemasında, Anglo-Amerikan askeri bilimler literatüründe “human-out-of-the-loop” kapsamında tanımlanan, mühimmatın tamamen otonom olduğu keşif, gözetleme ve hedef tespit konfigürasyonlarından olmayacak. Ancak 2030’lu ve 2040’lı yıllara gelindiğinde, Kemankeş’in hedef tespit algoritmalarının ve otonomi seviyesinin 2023 yılından çok daha farklı olacağı kesin.

“BİR ZAMAN MAKİNESİ OLMA ÖZELLİĞİ TAŞIYOR”

Yaklaşık 200 kilometre menziliyle Kemankeş, kendisini taşıyan platformu da personel tarafından kullanılan hava savunma sistemlerinden (MANPADS), Rus Pantsir ve TOR-M2 gibi SİHA’lara karşı etkin olduğu değerlendirilen birçok hava savunma sisteminin etkili menzilleri dışında, güvenli bir atış sahasında bırakacak. Söz konusu yetenek, özellikle Bayraktar TB-2 için çok önemli.

Son olarak, bu mecrada Kızılelma için yaptığımız değerlendirmeyi yinelemekte de fayda var. Kemankeş de tıpkı Kızılelma gibi bir savunma teknolojileri DNA’sı ve bir zaman makinesi olma özelliği taşıyor. Bugün kazandırdığı muharip kabiliyeti konuştuğumuz kadar, “Kemankeş Ailesi bundan 10 yıllar sonra nereye evrilebilir?” çerçevesi, bugünün stratejik meselelerinden çok daha kritik gözüküyor.

KAYNAK: AA

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
restbet
Deneme bonusu
Deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
restbet
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
erzurum escort
Pendik Escort
pendik escort
xuhbebie ultrabet