Komplo teorileri nedeniyle aileler topuk kanı taramasını reddediyor

Covid-19 pandemisiyle artan aşı zıtlığı ve komplo teorisi tesirinin, yenidoğan taramalarında da ortaya çıktığını belirtiliyor. Türkiye’de her yıl dünyaya gelen yaklaşık 1 milyon 300 bin bebeğin neredeyse tamamının, Sıhhat Bakanlığı’nın yürüttüğü ‘yenidoğan tarama’ programıyla, genetik doğumsal birçok hastalığın erken tespiti ve tedavisi için tarandığını belirten uzmanlar, son birkaç yıldır ailelerin, topuk kanı testi, K vitamini iğnesi üzere hayati ehemmiyet taşıyan rutin uygulamaları, türel yollara başvurarak reddettiğine dikkat çekiyor.

Türk Neonatoloji Derneği İdare Konseyi Üyesi ve Başakşehir Çam ve Sakura Kent Hastanesi Yenidoğan Ağır Bakım Uzmanı Prof. Dr. Merih Çetinkaya, zeka geriliği, fizikî engellilik, organ işlev bozuklukları, nörolojik hasarlar, cinsel gelişim bozukluğu, hatta mevte bile neden olabilen kimi doğumsal genetik hastalıkların birinci birkaç hafta içinde tespit edilebildiğini belirterek, bebeğin birinci haftalarında meydana gelebilecek ölümcül kanamaların önlenmesi ismine yapılan K vitamini iğnesi üzere rutin yenidoğan uygulamalarının, ileriki hayatı için hayati ehemmiyet taşıdığını söyledi.  

“COVİD-19 AŞI AKSİLİĞİ DA BU AKIMI TETİKLEDİ”

Aşı aksiliği tesirinin yenidoğan taramalarını da etkilediğini tabir eden Prof. Dr. Çetinkaya, “Ülkemizdeki yıllık 1 milyon 300 bin yeni doğumun büyük çoğunluğunda, bebeklere Hepatit B aşısı ve K vitamini iğnesi yapılıyor ve topuk kanı taraması yapıldıktan sonra bebekler taburcu ediliyordu. Lakin son 2-3 yıldır, bilhassa ailelerin toplumsal medya paylaşımları ve Covid-19 devrindeki aşı zıtlığı niyetlerinin de tesiriyle bu oranlarda azalma olduğunu, ailelerin matbu kimi dilekçelerle bizlere başvurduğunu görüyoruz. Örneğin İstanbul’da geçtiğimiz yıl 200 binin üzerinde doğum gerçekleşti, 1000’e yakın aile ne yazık ki topuk kanlarının alınmasını reddetmiş” dedi.

DİLEKÇELERDE ÇILGINCA TALEPLER VAR

Ailelerin belli avukatlar tarafından hazırlanmış metinlerle hastanelere başvurduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Çetinkaya, “Bu metinlerde genel olarak bebeğin doğum hali, doğum sırasında hiçbir müdahale uygulanmaması, (doğumdan çabucak sonra) canlandırma süreci gerekecek olsa bile ailenin bilgisi ve onayı olmadan yapılmaması, bebeğe K vitamini iğnesi ile Hepatit B aşısı yapılması ve topuk kanlarının alınmaması üzere unsurlar var. Aslında (doğumdan çabucak sonraki) o bir dakikalık, bizim ‘altın dakika’ dediğimiz esnada canlandırma sürecine başlamazsak bebeği kaybedebiliyoruz” dedi.

DOĞUMDAN ÇABUCAK SONRA 9 HASTALIĞA KARŞI TARAMA

Yenidoğan taramalarının asıl hedefinin, erken periyotta bulgu vermeyen, ileride ortaya çıktığı vakit ise kalıcı beyin hasarına ve organ bozukluklarına yol açabilecek hastalıkların evvelden tespiti olduğunu belirten Prof. Dr. Çetinkaya, şu bilgileri verdi: “Aslında bu bir hami sıhhat hizmetidir. 1993 yılında Sıhhat Bakanlığı tarafından birinci olarak fenilketonüri (genetik metabolizma hastalığı) ile başlanan tarama programına daha sonra doğumsal hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği (körlük ve nörolojik hasarlara neden olabilen genetik bir hastalık), kistik fibrozis (solunum ve sindirim sisteminde ağır hasarla seyreden genetik ve önemli bir hastalık) 2022 yılında da konjenital adrenal hiperplazi (doğumsal cinsel gelişim bozukluğu) ile SMA eklendi. Bunlar, topuk kanıyla taranan hastalıklar. Bir de yenidoğan rutin tarama programının içinde yer alan işitme testi, göz muayenesi ve görme testi ile kalça çıkığı için ultrason taraması var. Sonuç olarak 9 hastalık açısından yenidoğan taraması yapılıyor.”

ZEKA GERİLİĞİNİN EN BÜYÜK NEDENİ VE ASLINDA ÖNLENEBİLİR

Fenilketonüri ve doğumsal hipotiroidinin çocukluk çağındaki zeka geriliğinin en kıymetli nedenleri ortasında yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Çetinkaya, genetik taramalarda kullanılan kanın topuktan alınmasının ise büsbütün anatomik kolaylık ve bebeğin canının yanmaması için tercih edildiğini belirtti. Çetinkaya, “Bu hastalıklar ne kadar erken saptanır ve uygun tedaviye başlanırsa, çocukların zekası o derece olağan oluyor. Bir yenidoğan hastaneden taburcu olmadan evvel, bilhassa 48 ila 72 saat içerisinde ancak, ekseriyetle taburculuk anında topuktan bir ölçü kan örneği alınır. Bebeğin topuğu o esnada (havlu ve gibisi bir şeyle) hafif ısıtılır. Isıtılan bölgede kanın toplanması sağlanır. Çok ince bir iğne yardımıyla alınan birkaç damla kan da filtreler formundaki formlara emdirilir. Son derece kolay bir süreçtir. Toplam 1 dakikayı bile geçmez. Bebek için de bir ziyanı katiyetle yok” diye konuştu.

ÖLÜMCÜL KANAMALAR K VİTAMİNİ İĞNESİ İLE ENGELLENİYOR

K vitamini uygulamasının ise yenidoğanlarda birinci birkaç hafta içinde gerçekleşebilecek büyük kanamaları engellemek için yapıldığını vurgulayan Prof. Dr. Çetinkaya, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“K vitamini, bugün için kanamayı engelleyen en değerli vitaminlerden birisi. Yenidoğan periyodunda, sentezinde bir eksiklik olabileceği için kesinlikle doğumdan çabucak sonra, kas içi olarak yapılır. Bu sayede bilhassa başta beyin olmak üzere, pek çok organ sisteminde gelişebilecek kanamanın önüne geçilmeye çalışılır. Doğumda K vitamini uygulanmayan bebeklerde, hayatın iki ila üçüncü haftalarında gelişen ani beyin kanaması, nöbetler nedeniyle aileler bize başvuruyor. Bu durum da daha sonra, ne yazık ki bebeğin sekelli ve engelli bir birey olarak yaşama devam etmesine neden olabiliyor.” 

Topuk kanı taraması için alınan bütün örneklerin tez edildiği üzere yurtdışına gönderilmediğini ve Sıhhat Bakanlığı Halk Sıhhati Kurumu’nun laboratuvarlarında tarama testlerinin yapıldığını kaydeden Prof. Dr. Çetinkaya, sonuçların da ailelerle paylaşıldığını kaydetti.  

Related Posts

Uzmanlardan korkutan ihtar: Gençlerde ‘tiroid nodülü’ ve ‘tiroid kanseri’ görülme sıklığı artıyor

Toplumda görülme oranı açısından epeyce yaygın bir sorun olan tiroid nodüllerinin son yıllarda 18-35 yaş aralığında görülme sıklığının arttığı …

Son dakika haberleri: Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anjiyo Ünitesi hasta kabulüne başladı

Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine 11,3 milyon lira yatırımla kazandırılan Anjiyo Ünitesi’nin, hasta kabulüne başladığı bildirildi …

ABD’de maymun çiçeğine karşı aşılananların sayısı artacak

Maymun çiçeği virüsü kaynaklı hadiseler, birçok ülkede görüldü. Virüs ABD’de de yayılmaya devam ederken, bu ülkedeki sağlık yetkilileri, daha …

Bebek, Galata, cinsellik, şiddet: ‘Biri kendini yakıyorsa, toplum da aslında kendini yakıyor’

İstanbul Bebek kıyısında iki kişinin alenen cinsel bağlantıya girmesi, bir bankın üzerinde bir kişinin çırılçıplak güneşlenmesi, evvel Avcılar’da …

Türkiye’de her 5 kişiden 1’i aşırı kilolu veya obez

Hilal SARI Sağlıklı beslenme alanında toplumsal farkındalığı ve bilinci artıracak projeler hayata geçiren Sabri Ülker Vakfı ve Avrupa’nın en …

Sıhhat Bakanlığı atama kura başvurusu başladı mı, nasıl yapılır? Kura takvimi 2022…

Binlerce sıhhat işçisi, atama muştusunun akabinde kura takvimini inceliyor. Sıhhat Bakanlığı atama kurası müracaat tarihleri yapılan açıklama …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.